2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Milli Uzay Programı çerçevesinde yeni adımların atılacağını ortaya koydu. Bu adımların başında Ay Araştırma Projesi ile Yerli Uydu Geliştirme projeleri geliyor.
Ay Araştırma Programı'nın ilk aşaması olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının 2027'de fırlatılması planlanıyor. Projede kritik uzay teknolojilerine yönelik doğrulama, entegrasyon ve test çalışmaları sürüyor.
Uzay havası için merkez kurulacak
Programda, uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek üzere UHUM'un kurulmasına dönük hazırlıkların başlayacağı belirtiliyor. Merkez, Milli Uzay Programı'nın yetkinliği artırma hedefi kapsamında tasarlandı. Daha önce açıklanan hedefler arasında üniversiteler ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaların desteklenmesi, bu çalışmaların birbirine entegre edilmesi ve uluslararası iş birliklerinin yürütülmesi yer alıyor.
Uzay fiziğinin alt alanlarından biri olan uzay havası, Güneş Sistemi'ndeki değişen koşulları ele alıyor. Bu ortamda yaşanan fiziki olaylar uyduların kullanım ömrünü, uydu üzerinden verilen haberleşme ve seyrüsefer hizmetlerini etkileyerek aksama veya kesintilere yol açabiliyor. Güneş fırtınaları ise yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerini devre dışı bırakarak geniş bölgelerde uzun süreli elektrik kesintilerine neden olabiliyor. Haberleşme, jeofizik ölçümler ve iklim üzerinde de etkili olabilen bu olaylar, uzay havasının kesintisiz izlenmesini, tahmin edilmesini ve fiziksel süreçlerin daha iyi anlaşılmasını gerekli kılıyor.
Bazı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar bu alanda merkezler kurarak ve projeler geliştirerek uzay havasına ilişkin hizmet sunuyor. Türkiye'de ise uzay havası, uzay bilimi ve astrofizik çalışmalarının koordinasyonu, temel hizmetlerin sunulması ve uluslararası iş birliklerinin yürütülmesi için gereken yapının UHUM ile oluşturulması amaçlanıyor. Merkez bünyesinde üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının faaliyetlerinin desteklenmesi ve uzayda yapılacak deneyler için proje geliştirilmesi öngörülüyor.
Uydu projelerinde yeni aşamalar
Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında İMECE-2'nin entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıklarının gelecek yıl tamamlanması hedefleniyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen İMECE-2, Türkiye'nin ilk yerli ve milli metrealtı çözünürlüklü yer gözlem uydusu olarak tanımlanıyor. İMECE-3'ün sistem entegrasyon faaliyetleri de yürütülecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumluluğunda, Türkiye Uzay Ajansı, TÜBİTAK ve üniversitelerin iş birliğiyle yürütülecek çalışmalarla uzay teknolojilerine yönelik altyapı da geliştirilecek. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesi de sürecek.
